Vô sinh nguyên phát là gì? Nguyên nhân gây bệnh?

Tại Việt Nam, tỷ lệ vô sinh khoảng 7,7% tương đương với hơn 1 triệu gia đình. Trong đó vô sinh nguyên phát chiếm phần lớn và nếu không được phát hiện sớm sẽ tốn rất nhiều chi phí để điều trị. Vậy vô sinh nguyên phát là gì và nguyên nhân vô sinh do đâu, hãy để IVF Bưu điện giải đáp trong bài viết dưới đây.  

I.Vô sinh nguyên phát là gì?

Vợ chồng quan hệ tự nhiên trên 12 tháng, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào mà không có con thì được coi là vô sinh. Còn đối với phụ nữ lớn tuổi (từ 35 tuổi trở lên) thì chỉ cần trong 6 tháng quan hệ không có em đã được gọi là vô sinh, hiếm muộn.

Vô sinh gồm vô sinh vô sinh thứ phát và nguyên phát. Trong đó, vô sinh nguyên phát được hiểu là cặp vợ chồng vô sinh và chưa có con lần nào, chiếm tỷ lệ 70% các cặp vợ chồng vô sinh.

II.Sự khác nhau giữa vô sinh nguyên phát và vô sinh thứ phát

Vô sinh thứ phát và nguyên phát đều là tình trạng vô sinh, nhưng lại có sự khác biệt. Những cặp vợ chồng vô sinh thứ phát đã từng có thai trước đây, tính cả trường hợp sảy thai nhưng hiện tại không thể mang thai. Còn vô sinh nguyên phát là tình trạng cặp đôi chưa từng có con từ trước đến nay và xuất hiện phổ biến hơn vô sinh thứ phát

Vô sinh nguyên phát là tình trạng vợ chồng vô sinh chưa từng có con

III.Nguyên nhân vô sinh nguyên phát

1.Nguyên nhân vô sinh nữ nguyên phát 

Nguyên nhân vô sinh nữ chủ yếu do những bệnh lý liên quan đến phúc mạc và vòi trứng, chiếm khoảng 70%. Những lý do khác có thể kể đến như rối loạn phóng noãn, chiếm 20% và những trường hợp chưa xác định được nguyên nhân. Một số bệnh lý, tác động xung quanh có thể ảnh hưởng đến nữ giới như:

– Rối loạn nội tiết tố: Nồng độ hormone trong cơ thể mất cân bằng, ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng và hạn chế khả năng thụ thai

– Viêm nhiễm vùng chậu: do một số vi khuẩn như chlamydia, lậu,.. Chúng di chuyển vào âm đạo, sau đó đi qua tử cung, vòi trứng, buồng trứng, tạo thành các vết sẹo làm tắc ống dẫn trứng, gây khó khăn khi tinh trùng tới gặp trứng.

– Buồng trứng đa nang: là hiện tượng buồng trứng có chứa nhiều nang trứng nhỏ, không lớn và rụng, khiến cho hiện tượng kinh nguyệt của người phụ nữ thường kéo dài, cơ hội thụ thai cũng giảm theo. 

– Viêm, tắc ống dẫn trứng: do vấn đề vệ sinh sau mỗi chu kỳ kinh nguyệt, khiến vi khuẩn có cơ hội xâm nhập từ âm đạo và di chuyển đến vòi trứng, gây viêm nhiễm, tạo thành sẹo và bít tắc các ống dẫn trứng. Ống dẫn trứng như một “cây cầu” cho trứng và tinh trùng gặp nhau, khi cây cầu này bị tắc thì khả năng thụ thai cũng giảm.

Tắc ống dẫn trứng là một trong những nguyên nhân vô sinh ở nữ giới

– Chất lượng trứng kém khiến khó thụ tinh để tạo thành hợp tử

– Bệnh lý về tử cung: như polyp tử cung, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung,…

– Bệnh nền khác: như tiểu đường, béo phì, gout, bệnh tuyến giáp, bệnh gan, thận,…

– Ảnh hưởng của thuốc điều trị

2.Nguyên nhân vô sinh nam nguyên phát 

Nguyên nhân vô sinh ở nam giới phần lớn là do tinh trùng có bất thường về số lượng, hình thái, khả năng di động. Lý do khiến tinh trùng nam giới bị ảnh hưởng có thể kể đến như:

– Tinh hoàn có vấn đề: do bất thường hormone sinh dục nam, giãn tĩnh mạch, viêm tinh hoàn,…

– Bệnh lây qua đường tình dục: gây bít tắc, khiến tinh trùng khó di chuyển từ tinh hoàn đến túi tinh hoàn

– Bệnh lý như viêm mào tinh hoàn (biến chứng của quai bị), viêm đường tiết niệu, giãn tĩnh mạch thừng tinh,.. khiến tinh trùng dị dạng. Ngoài ra một số bệnh khác như tiểu đường, bệnh gan thận, bệnh về sinh dục,… khiến nhu cầu ham muốn bị suy giảm, khó thụ tinh.

– Môi trường, thói quen sinh hoạt: người bệnh làm việc và sinh sống trong môi trường không đảm bảo điều kiện an toàn, bị nhiễm các tia phóng xạ, ảnh hưởng đến cơ thể. Ngoài ra, nam giới sử dụng các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá cũng ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.

– Ảnh hưởng của thuốc điều trị: như thuốc tăng huyết áp, đau dạ dày,.. 

IV.Dấu hiệu vô sinh nguyên phát

1. Ở nữ giới

– Kinh nguyệt rối loạn: thời gian kinh nguyệt quá dài (rong kinh) hoặc quá ngắn (2-3 ngày), đau bụng kinh từ nhẹ đến dữ dội mỗi kỳ, máu kinh vón cục và có màu đen.

– Cơ thể mệt mỏi: Bệnh nhân luôn trong tình trạng mệt mỏi, da vàng , xanh xao, hay chóng mặt, đau đầu, cơ thể thừa cân nhiều hoặc quá gầy,.. Đây không phải những biểu hiện của vô sinh nhưng là dấu hiệu của những căn bệnh béo phì, gan, thận,.. ảnh hưởng đến chức năng sinh sản.

– Không có thai: Vợ chồng quan hệ đều đặn với tần suất 2-3 lần/tuần và không sử dụng biện pháp tránh thai nhưng trong một thời gian dài không có con cũng là dấu hiệu vô sinh.

– Biểu hiện khác: đau rát khi quan hệ, bụng dưới căng trướng, phình to bất thường, viêm nhiễm phụ khoa

2. Ở nam giới

– Cảm giác đau khi xuất tinh, trong tinh dịch có máu

– Cảm giác đau ở đầu dương vật, đau khi đi tiểu, có dịch và mủ chảy ra từ lỗ đái.

– Sưng bìu, bìu căng tròn như quả bóng, mềm ở một bên hoặc cả 2 bên

– Tinh hoàn bị xoắn, nằm sai vị trí, sưng tấy đỏ do viêm mào tinh nặng hoặc xoắn tinh hoàn khiến cho máu không thể di chuyển để nuôi dưỡng tinh hoàn.

Tinh hoàn bị xoắn cũng là nguyên nhân vô sinh nam, biểu hiện là tinh hoàn sưng tấy đỏ

– Rối loạn chức năng sinh dục: nam giới khó xuất tinh, rối loạn cương dương, giảm ham muốn,..

– Rụng tóc nhiều, da nhăn nheo và khô, mồ hôi ra nhiều, hay suy nghĩ, lo lắng, stress từ môi trường xung quanh,…

V.Khám vô sinh  ở đâu?

Khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường và khoảng thời gian chờ đợi mang thai kéo dài, vợ chồng nên tiến hành thăm khám tại những cơ sở y tế hỗ trợ sinh sản uy tín để xác định chính xác nguyên nhân vô sinh. 

IVF Bưu điện là một trong những trung tâm hỗ trợ sinh sản uy tín ở Việt Nam và trong khu vực

IVF Bưu điện với 11 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vô sinh, hiếm muộn, chúng tôi đã điều trị thành công nhiều ca bệnh khó như vô tinh, vợ chồng lớn tuổi, có vấn đề di truyền,… Bệnh nhân sẽ được sử dụng những thiết bị, máy móc hiện đại nhất, tốc độ lấy kết quả nhanh chóng ngay trong ngày và được tư vấn bởi các chuyên gia có nhiều kinh nghiệm trong ngành. 

VI.Quy trình thăm khám

Đối với nữ giới, bệnh nhân sẽ đi khám vào ngày 2 chu kỳ kinh và sau sạch kinh 2-5 ngày. Bạn sẽ được tư vấn và chỉ định tiến hành các xét nghiệm sau:

– Khám phụ khoa

– Siêu âm đầu dò âm đạo để đánh giá các cơ quan sinh sản nữ giới

– Xét nghiệm nội tiết để đánh giá hoạt động của buồng trứng: gồm các chỉ số như LH, Estradiol, Progesterone, FSH, Prolactin, AMH

– Xét nghiệm nội tiết tuyến giáp: TSH, FT3, FT4

– Chụp tử cung vòi trứng nhằm tìm ra bất thường tử cung

– Nhiễm sắc thể đồ: để đánh giá di truyền

Nam giới trước khi đi khám vô sinh cần kiêng xuất tinh từ 2-7 ngày để có kết quả chính xác nhất. Bệnh nhân sẽ được chẩn đoán vô sinh thông qua những xét nghiệm:

– Kiểm tra bộ phận sinh dục

– Tinh dịch đồ: để đánh giá số lượng, chất lượng tinh trùng

– Siêu âm bìu

– Xét nghiệm hormone

– Sinh thiết tinh hoàn (khi không tìm thấy tinh trùng)

– Nhiễm sắc thể đồ: đánh giá di truyền mức độ tế bào

VII.Vô sinh nguyên phát có chữa được không

Bệnh nhân vô sinh chưa từng có con trước đây vẫn hoàn toàn có thể mang thai thành công. Tuỳ thuộc vào tình trạng của cơ thể mỗi bệnh nhân mà bác sĩ có thể đưa ra sẽ có phương án điều trị khác nhau. Nhiều bệnh nhân có thể chỉ cần dùng thuốc nhưng lại có những trường hợp cần can thiệp phẫu thuật, sử dụng phương pháp hỗ trợ sinh sản.

Điều quan trọng nhất là bạn cần tìm được cơ sở y tế uy tín và tin tưởng, thực hiện theo phác đồ điều trị của bác sĩ. 

VIII.Phương pháp chữa trị vô sinh nguyên phát

Bác sĩ cần dựa vào nguyên nhân vô sinh để bắt đầu giải quyết những bất thường từ đó. Mỗi bệnh nhân sẽ được chữa trị khác nhau, từ đơn giản đến phức tạp. Cụ thể những phương pháp điều trị chính như:

– Xây dựng lối sống lành mạnh: bệnh nhân sẽ bắt đầu từ những thứ đơn giản nhất, là thói quen sinh hoạt. Chế độ ăn hạn chế dầu mỡ, chất thích thích, giữ cân nặng ổn định, không thừa hay thiếu cân, bổ sung dưỡng chất cho cơ thể. Những thay đổi cơ bản này sẽ giúp cải thiện chất lượng và số lượng trứng, tinh trùng.

– Dùng thuốc: như thuốc kích trứng, thuốc điều trị rối loạn hormone, rối loạn cương dương, thuốc kháng sinh chống viêm, diệt vi khuẩn, thuốc bổ, chống oxy nhằm nâng cao chất lượng, khả năng di động của tinh trùng di chuyển để thụ tinh.

– Phẫu thuật: điều trị giãn tĩnh mạch tinh hoàn, tắc ống dẫn tinh (ở nam giới), polyp tử cung, lạc nội mạc tử cung, dính buồng tử cung,.. (ở nữ giới) để giúp quá trình thụ tinh dễ dàng hơn, thai có thể phát triển làm tổ thuận lợi.

– Phương pháp hỗ trợ sinh sản: như thụ tinh nhân tạo (IUI), thụ tinh ống nghiệm (IVF) giúp rút ngắn thời gian thụ tinh, nâng cao tỷ lệ có thai và loại bỏ những bệnh di truyền từ bố mẹ.

Thụ tinh ống nghiệm là một phương pháp hỗ trợ sinh sản cho bệnh nhân vô sinh nguyên phát

IX.Cách phòng ngừa tình trạng

Bệnh nhân có thể phòng tránh, giảm nguy cơ vô sinh bằng cách thực hiện những điều sau:

– Quan hệ đều đặn, an toàn: Giữ vệ sinh sạch sẽ trước và sau mỗi lần quan hệ, tránh vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Việc quan hệ tần suất đều đặn 2-3 lần/tuần không chỉ tăng tỷ lệ đậu thai mà còn giúp giữ gìn, nâng cao tình cảm vợ chồng

– Sinh hoạt, làm việc lành mạnh: 

+ Chế độ dinh dưỡng cũng rất quan trọng, cần đảm bảo đủ chất, hạn chế đồ chiên rán, chất kích thích (rượu bia, thuốc lá). Một số thực phẩm giúp nâng cao sức khỏe sinh sản như hải sản (chứa nhiều kẽm, tăng ham muốn và sức bền khi quan hệ), rau củ (tăng nội tiết tố, nâng cao chất lượng tinh trùng)

+ Môi trường làm việc sinh sống an toàn, không ô nhiễm nghiêm trọng, hay chứa các hóa chất độc hại, bức xạ nguy hiểm

+ Thể dục, vận động để cải thiện sức đề kháng, nâng cao sức khoẻ.

– Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/ lần để kịp thời phát hiện nguyên nhân vô sinh và can thiệp điều trị bệnh lý trước khi nó trở nặng. Ngoài ra bệnh nhân cần tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ phụ trách, bởi mục tiêu cuối cùng là thành công đón con yêu.

X.Lời khuyên của Ths.Bs Vương Vũ Việt Hà

Tỷ lệ vô sinh hiếm muộn đang ở ngưỡng rất cao, ảnh hưởng không chỉ đến sức khoẻ mà còn hao mòn tinh thần, tài chính của mỗi gia đình. Theo Ths.BS.Vương Vũ Việt Hà, nếu bạn đang trong độ tuổi sinh sản, dù chưa kết hôn cũng nên đi khám sức khỏe sinh sản định kỳ.

Chi phí thăm khám sức khỏe sinh sản tại IVF Bưu điện khoảng 5 triệu đồng đối với nữ giới và khoảng 2 triệu đồng dành cho nam giới. Các bạn sẽ được thăm khám, tư vấn bởi các chuyên viên, bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong ngành với thời gian thăm khám, lấy kết quả chỉ trong 1 ngày. 

Với những bệnh nhân đã xác định được nguyên nhân vô sinh và đang trên hành trình tìm con, chúng tôi thấu hiểu những áp lực mà vợ chồng đang phải vượt qua. Chính vì vậy, IVF Bưu điện có tổ chức chương trình Hỗ trợ chi phí làm IVF lên tới 4 tỷ đồng. Xem ngay video dưới đây để biết thêm thông tin về chương trình!

Nếu còn bất kỳ thắc mắc hay câu hỏi nào, hãy liên hệ tới các trang thông tin của IVF Bưu điện để được giải đáp và hỗ trợ

☎ Tổng đài Chăm sóc khách hàng Trung tâm HTSS Bệnh viện Bưu điện: 19001897

🏥Các kênh chính thống của Trung tâm HTSS Bệnh viện Bưu điện

🔹Email: cskh.ivfbuudien@gmail.com

🔹Chat Facebook: https://m.me/ivf.buudien

🔹Zalo: https://zalo.me/2180550633231888686

🔹Tiktok: https://www.tiktok.com/@ivf_buudien

🌎 Cổng thông tin điện tử Trung tâm hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Bưu điện: https://ivfbuudien.vn

XEM NGAY