Lạc nội mạc tử cung buồng trứng là gì? Có nguy hiểm không?

Bệnh lạc nội mạc tử cung buồng trứng là tình trạng các tế bào niêm mạc tử cung phát triển sai vị trí hay còn gọi là đi lạc sang buồng trứng. Nếu các tế bào này phát triển quá mức có thể dẫn đến vỡ nang, tràn dịch, chèn ép các cơ quan, thậm chí gây ung thư. Bài viết dưới đây IVF Bưu điện sẽ giới thiệu các triệu chứng và phương pháp điều trị căn bệnh này.

I.Lạc nội mạc tử cung buồng trứng là gì?

Lạc nội mạc tử cung là hiện tượng các lớp niêm mạc trong lòng tử cung của người phụ nữ phát triển ở nhầm vị trí như buồng trứng, ổ bụng, vòi trứng, bàng quang,… Khi đó, các lớp tế bào này gây tổn thương các cơ quan xung quanh và là một trong những nguyên nhân chính gây vô sinh, hiếm muộn đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Hình ảnh các tế bào lạc nội mạc tử cung buồng trứng

Lạc nội mạc tử cung buồng trứng là tình trạng các lớp niêm mạc tử cung “đi lạc”, xuất hiện ở buồng trứng, tích tụ để dần hình thành các nang chứa hemosiderin. Các nang này với đặc trưng là dịch màu nâu đen giống những viên chocolate, với kích thước từ 5-20 centiment. Bệnh nhân có thể xuất hiện từ 1 đến nhiều nang lạc nội mạc ở một hoặc hai bên buồng trứng.

II.Lạc nội mạc tử cung buồng trứng có nguy hiểm không?

Lạc nội mạc tử cung buồng trứng là một bệnh lý phụ khoa khá phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Mặc dù không phải lúc nào cũng gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng bệnh này có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh như

Vỡ nang: Các nang lạc nội mạc tử cung buồng trứng hình thành từ các tế bào máu thoái hoá và niêm mạc tử cung, chúng có thể lớn dần theo thời gian, gây đau và khó chịu. Nếu u nang bị vỡ, dịch bên trong chảy ra các cơ quan khác như phúc mạc, có thể gây đau dữ dội và cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Xoắn phần phụ: Tỷ lệ bệnh nhân bị xoắn phần phụ khá là thấp, tuy nhiên nếu xuất hiện tình trạng này sẽ dẫn đến tắc nghẽn máu, gây hoại tử buồng trứng do thiếu máu nuôi. Nghiêm trọng hơn, nếu không được phẫu thuật kịp thời, buồng trứng bị xoắn có thể phải cắt bỏ.

Chèn ép, gây rối loạn chức năng cơ quan khác:  Các nang lạc nội mạc tử cung buồng trứng lan rộng có thể chèn ép các cơ quan lân cận như bàng quang, ruột, trực tràng gây đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn và táo bón. Ngoài ra, sức ép lên niệu quản dẫn đến ứ nước trong thận và suy thận nếu không được điều trị.

III.Triệu chứng thường gặp khi bị lạc nội mạc tử cung buồng trứng

Đa số, phụ nữ có thể tình cờ phát hiện nang lạc nội mạc tử cung buồng trứng khi khám và siêu âm phụ khoa định kỳ mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Tuy nhiên, nếu bạn có xuất hiện các triệu chứng dưới đây thì cần đi thăm khám sức khỏe sớm:

Đau vùng chậu mạn tính: Khi này, các khối lạc nội mạc không chỉ xuất hiện trong buồng trứng mà còn lan ra các vùng như tử cung, âm đạo, trực tràng. Đau bụng khi hành kinh dữ dội là triệu chứng phổ biến nhất. Cơn đau thường bắt đầu trước hoặc trong kỳ kinh và có thể kéo dài suốt kỳ kinh.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể cảm thấy đau khi quan hệ và đau vùng chậu kéo dài liên tục hoặc từng đợt, không liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt. Nang lạc nội mạc tử cung buồng trứng có kích thước nhỏ, trường hợp kích thước nang lớn, bạn có thể quan sát hoặc sờ thấy khối u nhô lên ở vùng bụng dưới rốn. 

Đau bụng kinh dữ dội là biểu hiện phổ biến của lạc nội mạc tử cung buồng trứng

Vô sinh và khó thụ thai: Lạc nội mạc tử cung buồng trứng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây vô sinh ở phụ nữ. Mô niêm mạc tử cung bám vào buồng trứng có thể gây cản trở quá trình rụng trứng hoặc ngăn cản sự thụ tinh. Tình trạng này có thể gây ra sẹo và dính trong vùng chậu, ống dẫn trứng, làm giảm khả năng di chuyển của tinh trùng và trứng đã rụng trong quá trình thụ tinh.

Rối loạn chức năng buồng trứng: Hoạt động buồng trứng bị ảnh hưởng, vòng kinh bất thường. Chu kỳ kinh nguyệt có thể trở nên không đều, với các chu kỳ kinh nguyệt ngắn hoặc kéo dài, lượng máu kinh nhiều hoặc ít hơn bình thường. 

Suy chức năng buồng trứng sớm: Buồng trứng người phụ nữ ngừng hoạt động trước tuổi 40 thay vì trải qua mãn kinh ở độ tuổi trung niên như bình thường. Bệnh nhân lạc nội mạc tử cung buồng trứng sẽ sản xuất ít hormone estrogen khiến trứng sản xuất ít dần đến khi dừng hẳn.

IV.Những phương pháp chẩn đoán bệnh

Chẩn đoán lạc nội mạc tử cung buồng trứng có thể bao gồm nhiều phương pháp, từ khám lâm sàng đến các kỹ thuật hình ảnh và xét nghiệm đặc biệt. Dưới đây là các phương pháp chẩn đoán phổ biến:

– Tư vấn: Bác sĩ sẽ hỏi những triệu chứng bất thường, dấu hiệu triệu chứng của bệnh như kinh nguyệt bất thường, đau vùng chậu,..

– Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ kiểm tra vùng chậu để tìm kiếm các dấu hiệu bất thường, sờ bên ngoài để kiểm tra, tìm kiếm các khối u lồi, đánh giá sự nhạy cảm, đau ở buồng trứng và các vùng lân cận.

– Siêu âm: Siêu âm phụ khoa cho hình ảnh rõ nét về buồng trứng và có thể giúp phát hiện các nang lạc nội mạc. Đây là phương pháp phổ biến nhất để phát hiện các u nang lạc nội mạc tử cung buồng trứng. Ngoài ra, siêu âm bụng cũng được sử dụng để đánh giá tổng thể vùng bụng và vùng chậu.  

Siêu âm bụng giúp đánh giá tổng thể vùng chậu

– Chụp cộng hưởng từ MRI: Cung cấp hình ảnh chi tiết về cơ quan vùng chậu và buồng trứng, giúp xác định vị trí, kích thước và mức độ lan rộng của lạc nội mạc tử cung buồng trứng. MRI thường được sử dụng khi cần đánh giá chi tiết hơn về tình trạng bệnh.

– Nội soi ổ bụng: Là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất và có thể đồng thời điều trị. Bác sĩ sẽ thực hiện một số vết rạch nhỏ trên bụng để đưa ống nội soi có gắn camera vào, cho phép quan sát trực tiếp các cơ quan bên trong như buồng trứng, tử cung, phúc mạc, trực tràng,.. Tuy nhiên không phải tất cả các bệnh nhân đều phải thực hiện thủ thuật này, thông thường nó được chỉ định cho những người phụ nữ lạc nội mạc tử cung buồng trứng phải phẫu thuật để điều trị.

V.Các phương pháp điều trị

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị khác nhau giúp cải thiện tình trạng lạc nội mạc tử cung buồng trứng. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: độ tuổi, tình trạng sức khỏe tổng quát, mức độ nghiêm trọng của bệnh, mong muốn có con…

Điều trị theo dõi: Điều trị theo dõi thường được áp dụng cho những trường hợp nhẹ hoặc khi bệnh nhân không có triệu chứng đáng kể. Phương pháp này bao gồm việc theo dõi tình trạng bệnh một cách định kỳ (6 tháng/lần) mà không can thiệp điều trị ngay lập tức.  Đây là phương pháp cho phép cơ thể tự điều chỉnh và có thể tránh được các can thiệp không cần thiết.

Điều trị nội khoa: Điều trị nội khoa sử dụng thuốc để kiểm soát các triệu chứng và làm chậm sự phát triển của mô lạc niêm mạc tử cung. Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm thuốc giảm đau (như ibuprofen, naproxen), thuốc hormone (progestin, danazol, ức chế GnRH,..) và các loại thuốc khác.

Điều trị nội khoa được ưu tiên sử dụng để giảm ảnh hưởng đến sinh sản khi can thiệp phẫu thuật

Việc sử dụng các loại thuốc giúp giảm đau, không xâm lấn,  giảm nguy cơ biến chứng liên quan đến phẫu thuật, điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên phương pháp này không loại bỏ hoàn toàn mô lạc nội mạc tử cung buồng trứng, chỉ có tác dụng kiểm soát triệu chứng. Với những bệnh nhân vô sinh, hiếm muộn cần có sự can thiệp của các phương pháp hỗ trợ sinh sản để có thể mang thai.

Điều trị phẫu thuật: Điều trị phẫu thuật thường được áp dụng khi các phương pháp khác không hiệu quả hoặc khi bệnh đã tiến triển dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như kích thước nang phát triển, vỡ nang, xoắn phần phụ, chèn ép cơ quan khác. 

Mặc dù phẫu thuật có thể loại bỏ nang lạc nội mạc tử cung buồng trứng, tuy nhiên, thủ thuật này cũng tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chức năng buồng trứng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của người phụ nữ. Do đó, phẫu thuật chỉ nên được thực hiện khi thật sự cần thiết. 

Sau phẫu thuật, bệnh nhân vẫn có nguy cơ tái phát, vì vậy việc theo dõi định kỳ và điều trị nội khoa hỗ trợ là rất quan trọng. Ở phần lớn trường hợp, các triệu chứng của bệnh thường cải thiện đáng kể khi người bệnh bước vào giai đoạn mãn kinh.

VI.Lời khuyên của Ths.Bs Vương Vũ Việt Hà – IVF Bưu Điện

Theo Ths.BS.Vương Vũ Việt Hà, hiện nay chưa có biện pháp phòng ngừa hoàn toàn lạc nội mạc tử cung buồng trứng, nhưng chị em có thể giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng những cách sau:

– Chế độ ăn uống lành mạnh: ăn nhiều rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ. Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và thực phẩm giàu chất béo bão hòa có thể giúp giảm nguy cơ phát triển lạc nội mạc tử cung.

– Tập thể dục thường xuyên: Các hoạt động thể dục như đi bộ, chạy bộ, yoga, bơi lội có thể giúp duy trì cân nặng của cơ thể và cải thiện sức khỏe tổng thể.

– Hạn chế sử dụng rượu, thuốc lá, caffeine: Sử dụng thường xuyên có thể làm tăng mức estrogen và gây rối loạn hormone cơ thể, gia tăng nguy cơ mắc bệnh

– Thăm khám sức khỏe định kỳ: Đây là phương án hiệu quả nhất, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và có thể kiểm soát tình trạng lạc nội mạc tử cung buồng trứng trước khi nó trở nên nghiêm trọng. Bệnh nhân nên đi thăm khám định kỳ 6 tháng/lần.

Nếu bạn có những triệu chứng của bệnh hoặc đang trong tình trạng lạc nội mạc tử cung buồng trứng, hãy thảo luận với bác sĩ để được tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị cụ thể. Đừng lo lắng quá mức, hãy giữ gìn sức khỏe, chuẩn bị tâm lý thoải mái, thực hiện theo đúng hướng dẫn của các chuyên viên y tế.

Liên hệ tới các trang thông tin của IVF Bưu điện để được các chuyên gia trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản tư vấn:

☎ Tổng đài Chăm sóc khách hàng Trung tâm HTSS Bệnh viện Bưu điện: 19001897

🏥Các kênh chính thống của Trung tâm HTSS Bệnh viện Bưu điện

🔹Email: cskh.ivfbuudien@gmail.com

🔹Chat Facebook: https://m.me/ivf.buudien

🔹Zalo: https://zalo.me/2180550633231888686

🔹Tiktok: https://www.tiktok.com/@ivf_buudien

🌎 Cổng thông tin điện tử Trung tâm hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Bưu điện: https://ivfbuudien.vn

XEM NGAY